"Απολείπειν ο θεός Αντώνιον" (2)
Πλούταρχος (Βίος Αντωνίου, 75):
"Εν ταύτη τη νυκτί, λέγεται, μεσούση σχεδόν, εν ησυχία και κατηφεία της πόλεως διά φόβον και προσδοκίαν του μέλλοντος ούσης, αιφνίδιον οργάνων τε παντοδαπών εμμελείς τινας φωνάς ακουσθήναι και βοήν όχλου μετά ευασμών και πηδήσεων σατυρικών, ώσπερ θιάσου τινός ουκ αθορύβως εξελαύνοντος· είναι δε την ορμήν ομού τι διά της πόλεως μέσης επί την πύλην έξω την τετραμμένην προς τους πολεμίους, και ταύτη τον θόρυβον εκπεσείν πλείστον γενόμενον. Εδόκει δε τοις αναλογιζομένοις το σημείον, απολείπειν ο θεός Αντώνιον, ω μάλιστα συνεξομοιών και συνοικειών εαυτόν διετέλεσεν."
Εμπνευσμένος απ' το χωρίο αυτό του Πλούταρχου ο Καβάφης με νουθεσίες προς τον Αντώνιο παρουσιάζει μια στάση ζωής γι' αυτούς που χάνουν τις Αλεξάνδρειές τους. Ξαναδιαβάζοντας λοιπόν το ποίημα σκεφτόμουν κατά πόσο είναι πραγματικά διδακτικό, κατά πόσο οι συμβουλές του ποιητή έχουν πραγματική αξία.
Παρατήρησα λοιπόν ότι το ποίημα ξεκινά με μια εικασία και βασιζόμενο σ' αυτήν ξεδιπλώνει ολόκληρη τη λογική του. Η εικασία αυτή συμπυκνώνεται στην πρώτη κιόλας λέξη του ποιήματος, "Σαν ..." (όταν, μόλις). Όταν λοιπόν Αντώνιε ή κυρ-Αντώνη πάρεις χαμπάρι ότι έφτασε το τέλος ... Σε μια πιο ρεαλιστική θεώρηση ωστόσο εκτιμώ ότι η χρονική αυτή πρόταση θα έπρεπε να αντικατασταθεί με υποθετική (Αν πάρεις χαμπάρι Αντώνιε ...).
Διότι, κατόρθωμα μεγαλύτερο από το να πράξει κανείς όπως συνιστά ο ποιητής είναι η αναγνώριση αυτή καθ' αυτή ότι η Αλεξάνδρεια χάθηκε. Η απόσταση μεταξύ μιας ηττοπαθούς στάσης ανθρώπου που δεν μάχεται για καμία Αλεξάνδρεια μα την αφήνει και χάνεται με την πρώτη δυσκολία και μια θαρραλέας στάσης ανθρώπου που μπορεί και παραδέχεται την ήττα είναι πολύ μικρή και τα όρια μεταξύ τους καθόλου ξεκάθαρα. Είναι αυτό το μέγιστο πρόβλημα, το να μπορεί δηλαδή κανείς να βλέπει τα πράγματα από μια απόσταση, να τα αξιολογεί λογικά, να ενεργεί όταν πρέπει να ενεργήσει και να μην μεμψιμοιρεί όταν χάνει τον έλεγχο αυτών. Αλλά πάνω απ' όλα να κατανοεί το λεπτό αυτό σημείο μεταξύ του θάρρους της πράξης και του θάρρους της αποδοχής.
*Πηγή φωτό : Mr. Celhò's photos (http://flickr.com/photos/95884453@N00/)
Posts
3 comments:
Meriki to lene anaisthisia, xontropetsia, ktinodis agnoia, "den mporo na katalabo pos mporeis kai to kaneis auto", "esy den eisai anthropos", (kai kati pio monterno) "posa kila malakas mporeis na eisai;"
Telika, kanena apo ta pio pano sxolia armozei.
-- Therapon
"-You are mortal: it is the mortal way. You attend the funeral, you bid the dead farewell.You grieve. Then you continue with your life.And at times the fact of her absence will hit you like a blow to the chest, and you will weep. But this will happen less and less as time goes on.
She is dead.
You are alive.
So live."
Dream to his son Orpheus, in Brief Lives
Α φίλε έτσι είναι αυτά.
Ο καθένας ντεμέκ κουβαλά το δικό του σταυρό ... αλλά για μερικούς απαιτείται να κουβαλάν κι αλλονών σταυρούς.
Ρε, "ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος". Εδώ δεν μπόρεσε να σώσει τον εαυτό του, θα σώσει εσένα, που είπε και ο σταθερός και συνεπείς στις αρχές του ληστής στον καιροσκόπο ληστή όντας επί ξύλου κρεμάμενοι. Αλλά που να κατανοήσει κανείς ότι δεν είναι ο μόνος που έχει προβλήματα, ότι τα δικά του προβλήματα είναι κατά βάσην δικά του και πρέπει να στέκεται στα δικά του τα πόδια και όχι σε δεκανίκια άλλων και κυρίως να μη απαιτεί και θέτει ως συνυπεύθυνους άλλους για τις δικές του πράξεις.
Τώρα βέβαια, για να πούμε και του στραβού το δίκιο, άλλοι έχουν δυσβάσταχτα βάρη να κουβαλάν κι άλλοι ελαφρότερα. Όταν η ανισότητα αυτή προέρχεται ας πούμε από τη Μοίρα, τότε οι μεν κάτι πρέπει να κάνουν για τους δε.
Koita den thelo na kano kirigma kai oute ksero pia einai i pio sosti lisi sto oson afora staurous, boithia kai lagous me petraxilia ....
Auto pou isos na ksereis idi (empiriaka) alla na pisteuis kati allo (ideologika) einai pos to "prepei" stin teleutaia sou protasi einai lathos.
Kaneis den prepei na kanei tipota. Auto einai prosopiki mou gnomi. Iparxoun atoma pou tha boithisoun, gia ton opiodipote logo; simferon, koinoniki ipoxreosi, agapi ktl.
To mistiko einai pos na anagnorizeis auta ta atoma kai tous logous gia tous opoious to kanoun. I apofasi gia to poious tha kratiseis konta sou kai pos tha tous simperiferthis einai diki sou.
Kai (klassika) kleino me ena quote, mou tin efere sto nou i istoria me ton stauro kai tous kleftes.
-- Therapon
[Priest] There is a special place in Hell for people like you. People who hear God's calling and walk away from it.
[Demon] Priest, there are no special places in Hell.
Post a Comment